Zachtheid is een kracht

Het einde van een jaar nodigt uit tot vertragen. Niet om alles te analyseren of af te vinken, maar om even stil te staan bij wat het jaar heeft achtergelaten. 2025 was voor mij geen jaar van grote sprongen, maar van verfijning. Van dieper luisteren. Naar honden, naar hun mensen, en naar mezelf.

Ik zag opnieuw hoe vaak signalen fluisterend zijn, lang vóór ze luid worden. Een hond die sneller hijgt. Een lichaam dat spanning vasthoudt. Een mens die zegt “het gaat wel”, terwijl er eigenlijk al te lang wordt doorgezet. En hoe helend het kan zijn wanneer we daar niet overheen stappen, maar er even bij blijven.

2025 was ook het jaar waarin ik afscheid nam van Ziva, onze eerste Amerikaanse cocker spaniël. Zij was er nog vóór alles wat later vorm kreeg. Ziva leerde me veel, maar het belangrijkste wat ze me meegaf was dit: zachtheid is een kracht. Je hoeft niet te roepen om sterk te zijn. Aanwezigheid spreekt vaak luider dan correctie. Liefde kan zacht klinken, en toch alles dragen. Alles wat ik vandaag doe — in aromazorg, in coaching, in hoe ik kijk naar honden en hun mensen — draagt haar afdruk. Ze wandelt niet meer naast me, maar ze loopt wel mee, in elke keuze voor zachtheid en in elke keer dat ik vertraging verkies boven druk.

Dit jaar bevestigde voor mij opnieuw dat gedrag nooit losstaat van emotie en lichaam. Dat natuurlijk werken kennis, nuance en veiligheid vraagt. En dat echte verandering ontstaat wanneer mens én hond zich gezien voelen. Aromatherapie speelde daarin een stille, maar diepe rol. Niet als oplossing die alles oplost, maar als ondersteuning. Als een uitnodiging aan het lichaam om te zakken en om er te mogen zijn, zonder ze te willen fixen.

Wanneer ik vooruitkijk naar 2026, voel ik geen haast. Wel richting. Meer ruimte voor verdieping, meer rust, en meer begeleiding die niet roept maar draagt. Geen groter plan om het groter zijn, wel heldere keuzes en zachtere kaders. Alles wat ik meeneem uit 2025 — ook het afscheid — vormt de bedding voor wat komt.

Aan iedereen die dit jaar meewandelde, die durfde vertragen en open bleef: dankjewel. Ik neem 2025 mee en stap 2026 in met vertrouwen, rust en een open blik. Zacht, maar gedragen.